الاهلاك هو توزيع عمر الاصل على عمره الانتاجى , وفى نفس الوقت هو اختزان قيمه الاله خلال عمرها الانتاجى من الارباح .... يعنى ايه الكلام ده ...؟؟؟
يعنى انا لما بشترى اله او اصل جديد بعمل له مجمع اهلاك و مصروف اهلاك ... مجمع الاهلاك ده الى بيبين لى ان الاصل ده قيمته بتقل . اما المصروف ده ف ده الى انا بقص منه من الربح علشان لما الاصل ده يهلك تماما الاقى فلوس عندى انا شايلها من الربح السابق علشان اجيب اصل جديد و الانتاج يستمر و هلما جره و كده يعنى ,,,,,,
الكلام ده يعنى احنا عندنا شقين فى الاهلاك هما مصروف الاهلاك ومجمع الاهلاك . طيب تعالى الاول ناخد مصروف الاهلاك ونشوف بيتعمل ازاى وبعدين نشوف حكايه مجمع ( مخصص ) الاهلاك ده ..
مصروف الاهلاك ( بيروح قائمه الدخل ) : الاهلاك له عده طرق منها القسط الثابت والمتناقص ومتوسط التكلفه المرجح واعاده التقييم ولكن اهمهم واكثرهم شيوعا واستخداما فى الحياه العمليه هو القسط الثابت وبينص على تقسيم عمر الاله على عمرها الانتاجى بعد استبعاد القيمه التخريديه ( يعنى لما تبقى خرده وتتباع هتساوى كام . )
مجمع الاهلاك ( الميزانيه ) : هو تجميع الاهلاك خلال عمر الاله يعنى كل سنه بنحط نصيبها من قسط الاهلاك لحد ما تبقى قيمتها فى الاخر = القيمه الدفتريه . بس علشان متتلخبطش هقولك تانى انا بعلى الحساب ده سنه ب سنه لحد فى الاخر الاقى ان قيمه الاصل = مجمع الاهلا ( اذا كان مفيش قيمه تخريديه )
تعالى نشوف اهلاك الاصول الثابته دى بقا عامله ازاى ؟؟؟؟ و طرق احتسابها و ,,,,,,,
( أ ) طريقه القسط الثابت ..
و دى اللى انا هركز عليها كتير اوى اوى لانها الاهم و الاكثر استعمالا .
اول حاجه نعرفها ازاى نحسب قسط الاهلاك ؟؟!!؟؟
قسط الاهلاك = قيمه الاصل ( - القيمه التخريديه ) × الفتره ÷ العمر الانتاجى للاصل ,,
الحساب ده سنه ب سنه لحد فى الاخر الاقى ان قيمه الاصل = مجمع الاهلاك(اذا كان مفيش قيمه تخريديه)
مثلا : عندنا اله ب 10000 ج وعمرها 4 سنوات والقيمه التخريديه لها 2000 ج احسب القسط كده :
= ( 10000 – 2000 ) ÷ 4 = 2000 ج / سنه ,, وده قسط اهلاكها خلال العام
مجمع الاهلاك ( الميزانيه ) : هو تجميع الاهلاك خلال عمر الاله يعنى كل سنه بنخصم منها نصيبها من قسط الاهلاك لحد ما تبقى قيمتها فى الاخر = الاصل - القيمه التخريديه = 8000 .
طبعا كلنا عارفين ان القيد هيتعمل كده سنويا
2000 من ح \ م . الاهلاك
20000 الى ح \ مجمع الاهلاك
تعالى نشوف بعد 4 سنين هتساوى كام من خلال استاذ مجمع الاهلاك للاله دى ,,
ح \ مجمع الاهلاك – اله ,,,,
تاريخ بيان مين دائن رصيد
31/12/2008 م الاهلاك 2000 2000
31/12/2009 م الاهلاك 2000 4000
31/12/2010 م الاهلاك 2000 6000
31/12/2011 م الاهلاك 2000 8000

شفنا ان بعد 4 سنين الاصل اهلك تماما و المجمع = الاصل بالصافى = 8000 ريال و احنا عارفين ان المجمع ده بيروح الميزانيه , اما مصروف الاهلاك ده بيخصم سنويا و عارفين انه مصروف اسمى يعنى لا يرحل للعام التالى و بينتهى فى نفس السنه و بخ كده ,,, اى ان المصروف يخصم من الارباح فى قائمه الدخل والمجمع يخصم من حساب الاصل فى الميزانيه .
تعالى نشوف بقا الجدول بتاع الموجودات او الاصول الثابته و اهلاكاتها زى ما بنعمله اخر السنه تماما و نحلى بالنا ان ده من اهم الجداول الملحقه او المتممه للقوائم الماليه اللى هو جزء لا يتجزء منالقوائم الماليه ,
لان الاصول الثابته بتظهر بالصافى ( يرجى الرجوع لكتاب القوائم الماليه فى ضوء المعايير ) ,
صافى الموجودات الثابتـــــــة :
البيــــــــــــــــان التكلفة اضافات خلال التكلفه مجمع الإهلاك قســـــــط مجمع الإهلاك صافي
هـ 1431/01/01 العام هـ 1431/12/30 هـ 1431/01/01 الإهـــلاك هـ 1431/12/30 القيمة
أراضى 3,075,000 3,865,115 6,940,115 0 0 0 6,940,115
مباني 4,361,219 1,917,200 6,278,419 108,653 185,072 293,725 5,984,694
سيارات 1,223,800 845,160 2,068,960 754,289 192,314 946,603 1,122,357
الات ومعدات 15,148,050 7,840,102 22,988,152 4,777,825 1,824,594 6,602,419 16,385,733
أثاث ومفروشات 130,085 101,244 231,329 33,790 15,803 49,593 181,736
عدد وادوات 82,161 182,345 264,506 29,460 24,206 53,666 210,840
أجهزه 22,000 178,401 200,401 11,000 31,540 42,540 157,861
اخشاب 1,147,075 2,350,617 3,497,692 204,252 471,688 675,940 2,821,752
الإجمــــالى 25,189,390 17,280,184 42,469,574 5,919,269 2,745,217 8,664,486 33,805,088


ملحوظه : اللى بيتحط فى الميزانيه هو صافى الاصول الثابته و بيكتب ادامه رقم الجدول ,,,,
عاوز اقول ان انا عندى فى البرنامج اللى بتشغل عليه ان فيه الاصول ده تمام بس انا كمان عامل اكسل تانى حاطط فيه الاصول و جداول تانى لاهلاكات و ده علشان اراجع من البرنامج على الاكسل و العكس ..
ولو مش عندك برنامج ده سهل جدااا تعمل جداول الموجودات ( الاصول الثابته ) و جداول الاهلاكات على الاكسل و تعمل شويه معادلات و خلاص كده ,,,,
( ب ) طريقه القسط المتناقص ..
الطريقه دى بقا بتقول ان الاصل بيكون انتاجه كويس و كتير و زياده خلال اول سنوات عمره الانتاجى علشان كده انا لازم احسب اهلاك للاصل ده بنسبه اكبر خلال اول سنوات عمره الانتاجى علشان العداله فى التوزيع و تحميل كل سنه بما يخصها وبلابلابلا ,,,
علشان نقول كلام اسهل للفهم هنفترض ان عندى اله عمرها 5 سنوات و الاله دى ب 120 الف و القيمه التخرديديه او الخرده فى الاخر هتسواى 20 الف ,, و المفروض ان الاله دى بتنتج فى اول سنين انتاج زى الفل و كتير و حاجه تماااام جدا و تانى سنه بتنتج اشطه برضو بس اقل و السنه التاليته هتلاقى انها محتاجه صيانه اكتر و بتتعطل و السنه الرابعه هتلاقى ان الانتاج فيه عيوب و السنها لخامسه هتلاقى ان الاله واقفه طول الوقت و عطلانه و حاجه تقرف ,,, علشان كده قالو انهم يحملو اول سنه اكتر من التانيه و التانيه اكتر من التالته و هكذا ,,, الخ الخ الخ الخ ,,,, و تعالى نشوف المثال ده ازاى ,,
بيــــــان قيمه الاصل النسبه قسط الاهلاك الصافى
قسط اهلاك السنه الاولى 100000 30% 30000 70000
قسط اهلاك السنه الثانيه 100000 25% 25000 45000
قسط اهلاك السنه الثالثه 100000 20% 20000 25000
قسط اهلاك السنه الرابعه 100000 15% 15000 10000
قسط اهلاك السنه الخامسه 100000 10% 10000 0000
فى طريقه تانى غير دى برضو و تعالى نشوفها و هى بتثبت النسبه و تشتغل على الصافى ,,
بيــــــان قيمه الاصل النسبه قسط الاهلاك الصافى
قسط اهلاك السنه الاولى 120000 30% 36000 84000
قسط اهلاك السنه الثانيه 84000 30% 25200 58800
قسط اهلاك السنه الثالثه 58800 30% 17640 41160
قسط اهلاك السنه الرابعه 41160 30% 12348 28812
قسط اهلاك السنه الخامسه 28812 30% 8643 20169


هنا نلاحظ ان كل سنه اكتر من اللى بعدها و النسبه ثابته بس التحميل مختلف و الطريقتين عادى جداااا و انت استعمل اللى يريحك بس انا عموما بستعمل القسط الثابت علطولللل فى اغلب الاحيان ’’
و نلاحظ ان الجدول التانى انا حطيت الاصل كامل و لم استبعد منه التخريد و التخريد ظهر فى الاخر ,,
( ج ) طريقه الوحدات الانتاجيه ..
الطريقه دى بتتبع فى المصانع و قريبه اوى اوى من القسط المتناقص بالطريقه الاولى ( الجدول الاول ) .. و بتقول ان الاله مثلا عمرها الانتاجى 600 الف وحده .. و انها فى الاول هتنتج 200 الف و ثم السنه التانيه هتنتج مثلا 150 الف و التالثه مثلا 100 الف و هكذا ...
انا بعمل نفس الجدول الاول بالتمام بس بغير النسبه الموجوده دى و بحط نسبه الانتاج = الانتاج فى العام ÷ الانتاج الكلى × 100 ,,, يعنى اول سنه = ( 200 ÷ 600 ) × 100 = 30 % و هكذاااا
( د ) طريقه اعاده التقدير..
الطريقه دى بتقول انها بتعيد تقدير او تثمين الاصل كل سنه ,, و فى كل سنه بنعمل قيد الاهلاك ب فرق القيمه اللى طلعت ... بمعنى ,,,,
عندى عربيه اشتريتها ب 100 الف .. بعد اول سنه عملت لها اعاده تقدير طلعت فى السوق ب 70 الف .
اذا قسط الاهلاك = 100 – 70 = 30 الف ,, و القيد كده ,,
30 من ح \ م الاهلاك
30 الى ح \ مجمع الاهلاك
اما السنه التانيه لما جينا نعيد التقدير او التثمين و بفرض انها قدرت ب 50 الف ,, هنعمل كده ,,
قسط الاهلاك = 70 – 50 = 20 الف ... و القيد كده
20 من ح \ م الاهلاك
20 الى ح \ مجمع الاهلاك ,,,,, و هكذا و هنعمل له اهلاك عادى و مجمع اهلاك عادى جدااا ,,

اى طريقه من الطرق دى هتعالج بنفس الطريقه و نفس القيود


من ح \ مصروف الاهلاك ( بيروح قائمه الدخل – و يخفض من مجمل الربح )
الى ح \ مجمع الاهلاك ( و بيروح الميزانيه – بيخصم من الاصول )
و فى كل الحالات برضو بفتح لكل اصل مجمع اهلاك بتاعه و بيرحل من سنه الى سنه و لايرحل المصروف على الاطلاق لانه حساب اسمى و يبقل اخر السنه ,,, و نكرر لا يرحل المصروف ابدا ,,,